Các bệnh thần kinh gây co giật ở chó mèo

Co giật là một trong những biểu hiện nguy hiểm nhất ở thú cưng. Khi một chú chó hoặc mèo đột ngột run rẩy, nằm giật toàn thân, mắt trợn hoặc liệt chân sau, rất nhiều chủ hoảng loạn và không biết phải xử lý như thế nào. Bệnh viện Thú y AniPet sẽ giúp chủ nuôi hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị bệnh thần kinh gây co giật ở chó mèo qua bài viết dưới đây.

Co giật và liệt chân ở chó mèo là biểu hiện của những tổn thương nào?

Co giật và liệt không tự nhiên xuất hiện. Khi hệ thần kinh bị ảnh hưởng, mọi hoạt động vận động và nhận thức của thú cưng sẽ thay đổi rõ rệt.

Hệ thần kinh là trung tâm điều khiển mọi chuyển động của cơ thể. Não bộ gửi tín hiệu qua tủy sống đến chân và các nhóm cơ. Khi một phần của hệ thống này bị tổn thương, dòng tín hiệu bị cản trở và gây ra co giật, run cơ hoặc liệt chân.

Nếu liệt chân sau, nguyên nhân thường nằm ở tủy sống vùng thắt lưng – nơi kiểm soát hai chi sau.

Ngược lại, liệt tứ chi thường liên quan đến tổn thương cột sống cổ hoặc tổn thương trực tiếp trong não. Mỗi phút trôi qua khi thần kinh bị chèn ép hoặc viêm đều làm tăng nguy cơ tổn thương vĩnh viễn.

Đó là lý do vì sao khi thấy chó mèo co giật liệt chân sau, hoặc có biểu hiện mất ý thức, chủ nuôi cần đưa đi cấp cứu ngay lập tức để giảm nguy cơ tử vong hoặc liệt chi.

Dấu hiệu nhận biết chó mèo đang gặp bệnh về thần kinh

Những dấu hiệu bệnh thần kinh ở chó mèo thường tiến triển từ nhẹ đến nặng. Khi biết quan sát, chủ có thể phát hiện rất sớm để bé được điều trị kịp thời.

Về vận động

Khi hệ thần kinh bị ảnh hưởng, vận động là nhóm biểu hiện thay đổi rõ nhất. Nhiều bé bắt đầu đi loạng choạng, bước không vững, thường xuyên ngã hoặc mất thăng bằng khi chạy nhảy. Có những bé hoàn toàn mất cảm giác ở một hoặc cả bốn chân.

Mức độ nặng hơn là liệt hai chân sau hoặc tứ chi. Một số bé vẫn tỉnh táo nhưng không thể đứng dậy. Một số khác thậm chí không còn phản xạ khi chủ nuôi chạm vào bàn chân.

Về hành vi và cảm xúc

Bệnh thần kinh không chỉ ảnh hưởng đến vận động mà còn tác động đến cảm xúc và hành vi. Một số bé trở nên hoảng loạn, sủa/kêu meo liên tục, chạy vòng quanh như mất nhận thức. Một số chậm phản ứng, nhìn vô định, không nhận ra chủ hoặc có biểu hiện lú lẫn.

Những dấu hiệu này đều cảnh báo não hoặc tủy sống đang bị tổn thương ở mức độ đáng lo ngại.

Co giật và báo động nguy hiểm

Khi cơn co giật xuất hiện, cơ thể chó mèo sẽ rung mạnh, chân đạp vô thức, mắt trợn, chảy nước dãi hoặc sùi bọt mép. Một số bé co cứng toàn thân rồi rơi vào trạng thái hôn mê.

Nếu cơn co giật kéo dài hơn 3 phút hoặc xuất hiện liên tục nhiều lần, tính mạng của thú cưng có thể bị đe dọa.

Nguyên nhân gây co giật và liệt chân sau ở chó mèo

Khi nhắc đến bệnh thần kinh gây co giật ở chó mèo, chúng ta đang nói về nhóm bệnh lý phức tạp xuất phát từ não, tủy sống hoặc các rối loạn chuyển hóa ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương. Những tổn thương này không chỉ gây co giật mà còn khiến thú cưng mất khả năng điều khiển vận động, dẫn đến liệt chân sau hoặc thậm chí liệt tứ chi.

Việc xác định chính xác nguyên nhân là bước quan trọng nhất để bác sĩ thú y đưa ra phác đồ điều trị đúng, giúp thú cưng có cơ hội hồi phục cao hơn.

Tại Bệnh viện Thú y AniPet, các ca thần kinh luôn được bác sĩ đánh giá bằng quy trình chuyên sâu trước khi điều trị, hạn chế tối đa biến chứng lâu dài.

Bệnh lý thần kinh trung ương

Viêm não, viêm màng não

Trong nhóm bệnh thần kinh gây co giật ở chó mèo, viêm não, viêm màng não được xem là một trong những nguyên nhân nghiêm trọng nhất.

Khi các tác nhân như virus Care ở chó, FIP ở mèo hoặc vi khuẩn xâm nhập vào hệ thần kinh trung ương, chúng gây viêm lan tỏa, phá hủy tế bào thần kinh và cản trở hoạt động truyền tín hiệu. Chính vì sự tấn công này mà thú cưng xuất hiện các triệu chứng như run cơ, mất định hướng và co giật mạnh.

Diễn tiến bệnh thường nhanh và có thể gây tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Điều đáng lo là bệnh không dễ nhận biết ở giai đoạn đầu, vì triệu chứng thường rất mơ hồ như lừ đừ hoặc chán ăn. Khi bước vào giai đoạn co giật hoặc thay đổi hành vi, não đã tổn thương nghiêm trọng và cần cấp cứu ngay.

U não, dị dạng não

U não hoặc dị dạng cấu trúc não bẩm sinh cũng là nguyên nhân khiến chó mèo bị co giật hoặc liệt. Khi khối u phát triển, nó chèn ép nhu mô não, cản trở lưu thông dịch não tủy và làm rối loạn toàn bộ hoạt động của hệ thần kinh trung ương.

Những bé bị u não thường có biểu hiện thay đổi hành vi, giảm thị lực, đi vòng tròn hoặc co giật định kỳ.

Ở mèo, dị dạng não như não úng thủy có thể khiến bé bị co giật ngay từ khi còn nhỏ. Những trường hợp này đòi hỏi phải chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu như CT hoặc MRI để đánh giá chính xác.

Điều trị có thể bao gồm thuốc kháng viêm thần kinh, thuốc chống co giật hoặc phẫu thuật tùy vào mức độ tổn thương.

Bệnh lý tủy sống

Thoát vị, thoái hóa đĩa đệm (IVDD)

Trong các nguyên nhân gây co giật liệt chân sau ở chó mèo, thoát vị đĩa đệm (IVDD) là bệnh phổ biến nhất, đặc biệt ở chó.

Khi nhân nhầy của đĩa đệm thoát ra và chèn ép tủy sống, dây thần kinh vận động sẽ bị tổn thương trực tiếp. Tủy sống kiểm soát vận động của chân sau, nên khi bị chèn ép, thú cưng có thể yếu chân, đi loạng choạng hoặc liệt đột ngột. Một số bé còn đau dữ dội, cong lưng và không dám bước đi.

Điều khó khăn là bệnh diễn tiến rất nhanh, chỉ vài giờ sau khi liệt, khả năng hồi phục đã giảm đi đáng kể nếu không can thiệp.

Các bác sĩ tại AniPet thường nhấn mạnh rằng IVDD là bệnh cần mổ càng sớm càng tốt khi đã liệt hoàn toàn, vì phẫu thuật giải áp là cách hiệu quả nhất để cứu tủy sống.

Viêm tủy, hoại tử tủy

Viêm tủy hoặc hoại tử tủy xảy ra khi mô tủy bị sưng viêm hoặc chết đi do thiếu máu nuôi. Đây là bệnh tiến triển nhanh và gây liệt nặng chỉ trong thời gian ngắn.

Nhiều bé chuyển từ đi lại bình thường sang liệt 2 chân sau chỉ trong vòng 24 giờ. Do tủy sống là “đường truyền” các tín hiệu vận động và cảm giác, bất kỳ tổn thương nào tại đây đều có thể gây mất phản xạ, mất cảm giác, thậm chí liệt vĩnh viễn.

Điều trị cần kết hợp kháng viêm mạnh, chăm sóc phục hồi chuyên sâu và theo dõi sát để đánh giá tín hiệu thần kinh quay trở lại.

Chấn thương cột sống

Chấn thương là nguyên nhân nhiều chủ nuôi dễ bỏ qua, nhưng lại chiếm tỷ lệ cao trong các ca liệt chân sau hoặc liệt tứ chi ở chó mèo.

Các trường hợp té từ trên cao, bị xe tông hoặc bị vật nặng đè có thể khiến cột sống gãy, trật khớp hoặc tổn thương tủy sống cấp tính. Khi đó, thú cưng thường đau dữ dội, không đứng được và phản xạ chân giảm mạnh. Nếu tủy bị đứt hoặc dập nặng, tiên lượng phục hồi sẽ rất thấp.

Vì vậy, việc đưa bé đến cơ sở thú y ngay sau chấn thương là điều bắt buộc. Tại Bệnh viện Thú y AniPet, bác sĩ sẽ chụp X-quang và có thể chỉ định CT/MRI nếu nghi ngờ tổn thương thần kinh để đưa ra hướng điều trị sớm nhất.

Bệnh giật kinh, động kinh vô căn

Động kinh vô căn là dạng rối loạn hoạt động điện não mà không tìm được nguyên nhân rõ ràng. Đây là bệnh mãn tính và thường gặp ở chó trẻ tuổi hơn là mèo.

Các cơn co giật xảy ra theo chu kỳ, có thể nhẹ hoặc dữ dội tùy từng cá thể. Trong cơn động kinh, chó mèo có thể ngã quỵ, co cơ toàn thân, sùi bọt mép và mất ý thức tạm thời.

Tuy không gây liệt trực tiếp, nhưng nếu cơn giật kéo dài hoặc xảy ra liên tục, não có thể tổn thương thứ phát, từ đó gây rối loạn vận động và yếu chân. Những bé bị động kinh cần được chẩn đoán sớm và dùng thuốc chống co giật lâu dài để kiểm soát bệnh.

Rối loạn chuyển hóa gây co giật, hạ đường huyết, thiếu canxi, suy gan

Không phải lúc nào bệnh thần kinh gây co giật ở chó mèo cũng đến từ não hay tủy sống. Có nhiều trường hợp rối loạn chuyển hóa trong cơ thể cũng dẫn đến co giật và suy giảm vận động.

Khi hạ đường huyết, não bị thiếu năng lượng, dẫn đến mất ý thức và co giật. Thiếu canxi thường xảy ra sau sinh hoặc ở mèo con, khiến các cơ co cứng và run liên tục. Trong khi đó, suy gan làm tăng độc tố trong máu, gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của não.

Những nguyên nhân này đều có thể khiến thú cưng mất thăng bằng, yếu chân hoặc lịm đi sau cơn giật. Điều trị đòi hỏi phải khôi phục nhanh sự cân bằng trong cơ thể để bảo vệ não trước khi tổn thương trở nên nghiêm trọng.

Nhiễm ký sinh trùng tấn công hệ thần kinh

Ký sinh trùng Neospora ở chó và Toxoplasma ở mèo đều có khả năng tấn công hệ thần kinh trung ương và gây viêm tủy, viêm não.

Khi xuất hiện trong cơ thể chó mèo, chúng nhân lên rất nhanh và phá hủy mô thần kinh, khiến thú cưng bị run cơ, yếu tay chân và cuối cùng là liệt tứ chi. Trường hợp nhiễm nặng còn khiến bé mất khả năng đứng hoặc kiểm soát tiểu tiện.

Đây là bệnh nguy hiểm nhưng có thể điều trị tốt nếu được phát hiện sớm bằng xét nghiệm máu và điều trị kháng ký sinh trùng đúng phác đồ.

Chẩn đoán bệnh thần kinh ở chó mèo cần những gì?

Khi chó mèo xuất hiện các biểu hiện như co giật, run cơ, liệt hai chân sau hoặc liệt tứ chi, bác sĩ thú y phải tiến hành chẩn đoán thần kinh đầy đủ để tìm ra nguyên nhân gốc. Điều này đặc biệt quan trọng vì bệnh thần kinh gây co giật ở chó mèo có nhiều dạng khác nhau, từ viêm não, bệnh lý tủy sống cho đến rối loạn chuyển hóa.

Nếu chỉ điều trị triệu chứng mà không xác định được tổn thương chính nằm ở đâu, thú cưng có thể tái phát nặng hơn hoặc mất cơ hội hồi phục.

Tại Bệnh viện Thú y AniPet, quy trình chẩn đoán thần kinh luôn được thực hiện theo tiêu chuẩn, giúp xác định nhanh và chính xác vị trí tổn thương để đưa ra phác đồ hiệu quả nhất.

Khám thần kinh chuyên sâu

Khám thần kinh là bước đầu tiên và rất quan trọng trong quá trình chẩn đoán. Ở bước này, bác sĩ đánh giá toàn bộ phản xạ của thú cưng, mức độ vận động, sự cân bằng, khả năng nhận thức và biểu hiện hành vi bất thường. Những phản xạ như phản xạ đau sâu, phản xạ bàn chân, phản xạ gân cơ… cho phép bác sĩ xác định tổn thương nằm ở não, tủy cổ hay tủy lưng.

Ví dụ, nếu chó bị liệt chân sau nhưng phản xạ đầu vẫn tốt, bác sĩ sẽ tập trung nhiều hơn vào tủy sống vùng thắt lưng thay vì não. Khám thần kinh cũng giúp phân loại mức độ nặng, từ yếu chân nhẹ đến mất cảm giác hoàn toàn.

Một số ca bệnh thần kinh gây co giật ở chó mèo có thể bị nhầm với rối loạn tiêu hóa hoặc bệnh tim nếu không được khám đúng cách, do đó bước khám chuyên sâu đóng vai trò then chốt trong định hướng chẩn đoán ban đầu.

X-quang, CT hoặc MRI

Sau khi đánh giá lâm sàng, bác sĩ cần chẩn đoán hình ảnh để xác định mức độ tổn thương thực sự.

X-quang giúp phát hiện những trường hợp gãy, trật cột sống, hẹp ống sống hoặc thoát vị đĩa đệm nặng. Tuy nhiên, vì X-quang chỉ cho thấy hình ảnh xương, nên nhiều bệnh thần kinh như u não, viêm não hay tổn thương tủy sẽ không thể thấy rõ. Lúc này, CT hoặc MRI là công cụ quan trọng nhất.

CT cho hình ảnh cấu trúc xương và mô mềm ở mức tương đối, phù hợp với các ca chấn thương hoặc thoát vị đĩa đệm.

MRI cho kết quả chẩn đoán các bệnh lý não và tủy sống vì tái tạo được chi tiết mô thần kinh. Đây là kỹ thuật quyết định trong chẩn đoán bệnh thần kinh gây co giật ở chó mèo, đặc biệt là u não, viêm tủy, dị dạng tủy hoặc các trường hợp liệt tứ chi không rõ nguyên nhân. Tại AniPet, nhiều bé được phát hiện u não hoặc thoát vị đĩa đệm giai đoạn sớm nhờ MRI, từ đó điều trị kịp thời và hồi phục tốt hơn.

Xét nghiệm máu, dịch não tủy

Không phải trường hợp co giật hay liệt chân nào cũng bắt nguồn từ tổn thương cấu trúc. Nhiều bé bị rối loạn chuyển hóa, nhiễm trùng huyết hoặc ký sinh trùng tấn công não, tủy cũng dẫn đến co giật và liệt.

Vì vậy, xét nghiệm máu là bước không thể thiếu. Các chỉ số như đường huyết, canxi, men gan, chỉ điểm viêm hoặc xét nghiệm ký sinh trùng giúp bác sĩ phân biệt giữa bệnh lý thần kinh trung ương và rối loạn chuyển hóa.

Trong những ca nghi ngờ viêm não, FIP, viêm màng não hoặc bệnh ký sinh trùng như Neospora – Toxoplasma, bác sĩ sẽ chỉ định lấy dịch não tủy (CSF). Đây là xét nghiệm quan trọng nhất để xác định tình trạng viêm, mức độ áp lực nội sọ và loại tác nhân gây bệnh. Tuy quy trình này yêu cầu gây mê và kỹ thuật cao, nhưng lại là bước đột phá giúp tìm ra nguồn gốc thực sự của nhiều bệnh thần kinh gây co giật ở chó mèo.

Đánh giá tổn thương vận động

Sau khi có thông tin từ lâm sàng, hình ảnh học và xét nghiệm, bác sĩ cần đánh giá lại mức độ tổn thương vận động để tiên lượng khả năng hồi phục. Việc đánh giá này không chỉ dựa trên khả năng đi đứng, mà còn xem xét phản xạ tủy, cảm giác sâu và mức độ kiểm soát cơ vòng.

Ví dụ, một bé chó liệt hai chân sau nhưng vẫn còn cảm giác đau sâu sẽ có cơ hội hồi phục cao hơn nhiều so với trường hợp mất hoàn toàn cảm giác. Điều này đặc biệt quan trọng trong bệnh lý tủy sống như thoát vị đĩa đệm (IVDD) hoặc viêm tủy.

Đánh giá vận động cũng giúp xác định liệu thú cưng cần phẫu thuật ngay hay có thể điều trị nội khoa. Đối với các ca bệnh thần kinh gây co giật ở chó mèo xuất phát từ não, đánh giá vận động còn giúp theo dõi sự tiến triển sau điều trị, xem bé phản ứng với thuốc chống co giật và thuốc điều trị nguyên nhân như thế nào.

Điều trị co giật hoặc liệt chân sau ở chó mèo như thế nào?

Thuốc chống co giật

Điều trị nguyên nhân gốc

Phẫu thuật thần kinh

Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng

Chẩn đoán và điều trị bệnh thần kinh tại Bệnh viện Thú y AniPet

Bệnh viện Thú y AniPet sở hữu đội ngũ bác sĩ chuyên khoa thần kinh giàu kinh nghiệm, hệ thống máy X-quang, siêu âm, xét nghiệm đầy đủ và phòng lưu chuồng theo dõi 24/7.

Với những ca chó bị co giật liệt chân sau hoặc mèo bị co giật liệt tứ chi, AniPet luôn áp dụng phác đồ chuyên sâu, theo dõi liên tục và can thiệp kịp thời để tăng cơ hội phục hồi.

Tiên lượng hồi phục của chó mèo khi bị co giật hoặc liệt chân

Tiên lượng phục hồi phụ thuộc vào mức độ tổn thương thần kinh.

IVDD mổ sớm thường hồi phục rất tốt, trong khi viêm não hoặc động kinh vô căn có thể cần điều trị suốt đời. Những trường hợp liệt do chấn thương nặng có thể cần nhiều tháng vật lý trị liệu để phục hồi.

Trong quá trình phục hồi, chủ nuôi cần giữ bé trong môi trường an toàn, tránh trơn trượt hoặc ngã. Bé không nên vận động mạnh, cần được uống thuốc đúng giờ và tái khám theo hẹn. Dinh dưỡng mềm, dễ tiêu cũng giúp bé phục hồi nhanh hơn.

Bệnh thần kinh gây co giật ở chó mèo là nhóm bệnh lý phức tạp và có thể đe dọa tính mạng nếu không được can thiệp đúng cách. Liên hệ đến Bệnh viện Thú y AniPet để được tư vấn miễn phí nếu thú cưng nhà bạn có bất cứ dấu hiệu nào!

🐱𝐁𝐄̣̂𝐍𝐇 𝐕𝐈𝐄̣̂𝐍 𝐓𝐇𝐔́ 𝐘 𝐀𝐍𝐈𝐏𝐄𝐓🐶

📌Chuyên khám, Siêu âm, X-quang, Xét nghiệm máu, Xét nghiệm mẫu phân, mẫu tai, mẫu da

📌Chuyên điều trị, Phẫu thuật, Tiêm phòng vacxin Chó Mèo

📌Cấp cứu 24/24

📌Khám và điều trị bệnh tại nhà

📌Chuyên Spa: Tắm vệ sinh, cắt tỉa làm đẹp Chó Mèo

📌Khách sạn chó mèo

📞Hotline: 0357656379 – 0772005686

🏥Địa chỉ: 32b Tây Hòa, Phước Long A, Quận 9, TP Hồ Chí Minh